Ödenmeyecek! Ödemiyoruz!
Fazla tiyatro kültürüm olmasa da þu ana kadarki tecrübelerime dayanarak tiyatroyu öðrencilerden izlemenin çok daha keyifli olduðunu düþünüyorum. Profesyonel oyuncularý izlerken öðrencilerdeki kadar zevk alamýyorum. Belki de bu yüzden en sevdiðim oyun yazarlarýndan Dario Fo’nun “Ödenmeyecek! Ödemiyoruz!”unu (Non Si Paga! Non Si Paga!) Tiyatro Ayakbaðý’ndan izleyecek olmak beni ilk andan itibaren heyecanlandýrmýþtý.
“Ödenmeyecek! Ödemiyoruz!”u daha önce okumuþtum, ancak Dario Fo’nun oyunlarý okunacak oyunlar deðildir, izlemek gerekir. Okurken de keyif alýrsýnýz, ama sürekli kafanýzda “Ulan bu oyun sahnede ne izlenir be!” düþüncesi vardýr. Ayný zamanda okuyucunun bu yüksek beklentilerini sahnede karþýlamak da o kadar kolay deðildir. Zira Dario Fo oynanmasý kolay oyunlar yazmaz. Neredeyse her oyununda bir oyuncu birden çok karakteri oynar ve bu oyuncu karakterini deðiþtirip sahneye girdiðinde diðer oyuncular onu ilk karaktere benzetirler. Kiþisel kanaatime göre bu yöntemle Fo, ‘yabancýlaþtýrma’ konusunda Brecht’ten bile iyidir.
Sahnelenmesinin zor olduðunu söylediðim bu oyunu Tiyatro Ayakbaðý tahayyül edemeyeceðim bir þekilde kotarmýþ. Hatta olduðu gibi kotarmakla kalmamýþ, bir de kültürel açýdan bize uyarlamýþlar. Seyirciden büyük reaksiyon alan “Alttan vur” esprisi ve Polis Þefi, Onbaþý þarkýlarýnýn kendi besteleri olmasý da bunun kanýtlarý. Müzikten bahsetmiþken sahnenin yanlarýnda oyun boyunca oturup sahneyi devamlý destekleyen müzisyenlerin hakkýný vermeden olmaz. Akordeondan mandoline, hatta trompete kadar sahneyi her an kusursuzca desteklediler. Oyunun kostümdeki bütün baþarýsýnýn içerisinde bile kendisini özellikle vurgulayabilecek güzellikteki gömlekli ve pantolon askýlý kostümleri de cabasý.
Oyunculardan bahsetmemek olmaz. Oyunun en önemli karakterleri olan Giovanni’yi oynayan Yüce Armaðan Erkek’in doðal komikliðine ve Antonia’yý oynayan Mengü Türk’ün mimiklerindeki profesyonelliðe gelmeden tam olarak dört karakteri oynayan ve hepsinin hakkýný veren Yýldýrým Ýnan’ý özellikle tebrik etmek istiyorum. Omuzlarýndaki böylesine büyük bir yükü bu kadar rahat taþýyabilmek tiyatroya yýllarýný vermiþ oyuncular için bile kolay deðildir. Ancak Ýnan sahnede bir kez olsun istikrarýný bozmamýþ, oyunculuðunda bir saniye olsun düþüþ olmamýþtýr. Dilek Çökeliler’in oyunculuðu Dario Fo’nun nispeten sönük bir karakter olarak yarattýðý Margherita’yý canlandýrmýþ, Sezgin Çiftçi’nin Luigi’si de her sahnede arkadaþlarýyla –özellikle Erkek’in Giovanni’siyle- çok güzel paslaþmýþ ve seyircilerin birçok reaksiyonunun mimarý olmuþtur.
Tiyatro Ayakbaðý’nýn bu denli büyük bir iþ baþarmasýndan çok etkilendim. Ancak bu beklentilerimin de artmasýna yol açtý. Umarým yakýnda kendilerinden yine Dario Fo’nun oyunu “Bir Anarþistin Kaza Sonucu Ölümü”nü ya da Nikolai Gogol’un oyunu “Müfettiþ”i izleme fýrsatý bulurum. Özellikle kiþisel favorilerim olan bu oyunlarý çok iyi sahneleyeceklerine inanmama raðmen, bu tecrübemden sonra ne sahnelerlerse izleyeceðimi ekliyorum. Kendilerini tebrik eder, izleyecek olanlara da iyi seyirler dilerim...
Not: “Ödenmeyecek! Ödemiyoruz!” oyunu Tiyatro Ayakbaðý tarafýndan 25 Nisan Cumartesi 20.00’de, 10 Mayýs Pazar da 18.00’da Kýzýlay DÖSÝM 75. Yýl Gösteri Merkezi’nde sahnelenecek. Ayrýntýlý bilgi için: www.tiyatroayakbagi.com
Ödenmeyecek! Ödemiyoruz! (Non Si Paga! Non Si Paga!)
Yazan: Dario Fo
Çeviren: Füsun Demirel
Reji Asistaný: Ýlknur Telkes
Dramaturgi: Tiyatro Ayakbaðý
Yönetmen: Deniz Aksoy
Oyuncular:
Dilek Çökeliler (Margherita)
Mengü Türk (Antonia)
Sezgin Çiftçi (Luigi)
Yýldýrým Ýnan (Mali Polis Þefi, Onbaþý, Mezarcý, Büyükbaba)
Yüce Armaðan Erkek (Giovanni)
Müzik:
Serkan Atamer (Akordeon)
Ozan Aydýn (Mandolin)
Yusuf Artar (Flüt)
Sonat Çelebi (Gitar)
Kývanç Tatar (Trompet)
Ahmet Erçevik (Bas Gitar)
Sosyoloji
mehmetemin@gazeteodtulu.com
Görüntülenme: 1131 | Tüm haber ve yazýlarýnýz için merkez@gazeteodtulu.com
"Fazla tiyatro kültürüm olmasa da..." diye yazıya baÅ?lamıÅ?sın; ancak, yazının ileri kısımlarında
"Aynı zamanda okuyucunun bu yüksek beklentilerini sahnede karÅ?ılamak da o kadar kolay deÄ?ildir. Zira Dario Fo oynanması kolay oyunlar yazmaz.",
"Omuzlarındaki böylesine büyük bir yükü bu kadar rahat taÅ?ıyabilmek tiyatroya yıllarını vermiÅ? oyuncular için bile kolay deÄ?ildir." gibi profesyonel ahkamları kesmiÅ?sin.
Buna açıklık getirirsen yazının ne amaçla yazıldıÄ?ını da anlamıÅ? olurum.
yazının içerisinde dekora, oyunculuÄ?a, müziÄ?e,kostüme sınır tanımadan övgü yaÄ?dıriim derken "Oyunun kostümdeki bütün baÅ?arısının içerisinde bile kendisini özellikle vurgulayabilecek güzellikteki gömlekli ve pantolon askılı kostümleri de cabası."
demiÅ?sin. Bu cümlede ne anlatmak istedin?
Ayrıca,
"Zira Dario Fo oynanması kolay oyunlar yazmaz." (Dario Fo'nun oyun yazmasındaki amaç yazdıÄ?ı oyunun sahnelenmesi deÄ?ilse nedir? Kolay oynanabilecek oyun yazmayı niye istemesin? EÄ?er istemeden yazmıÅ? olmalı dersen, "Dario Fo'nun oyunları sahnelemeye o kadar yatkındır ki okurken bile insan oyunu sahne üzerinde izliyormuÅ? hissine kapılır" derim. Zaten yazıda da"..ancak Dario Fo’nun oyunları okunacak oyunlar deÄ?ildir, izlemek gerekir. Okurken de keyif alırsınız, ama sürekli kafanızda “Ulan bu oyun sahnede ne izlenir be!” düÅ?üncesi vardır." demiÅ?sin)
"Fo, ‘yabancılaÅ?tırma’ konusunda Brecht’ten bile iyidir." (ne yazacaÄ?ımı bilemedim. bu cümleyle ne demek istedin? fenerbahçe galatasaraydan daha iyi defans yapar gibi biÅ?ey mi bu? ama konu fenerbahçe felan deÄ?il ki. ayrıca, brecht'in yabancılaÅ?tırmasıyla ilgisi ne dario fo'nun )
"Dario Fo’nun nispeten sönük bir karakter olarak yarattıÄ?ı Margherita’yı canlandırmıÅ?," (Dario Fo o karakteri sönük yapmıÅ?sa bilerek yapmıÅ?tır. O zaman da sönük olması daha iyi bir etki bırakır. Sönük olarak yaratmasına raÄ?men canlı oynayarak iyi biÅ?ey yapmıÅ? gibi bi anlam çıkıyo o cümleden, Dario Fo düÅ?ünememiÅ? o karakteri canlı yapmayı gibi..)
"Kültürel açıdan bize uyarlamıÅ?lar" (uyarlamak ne demek? kültürel açıdan uyarlamak ne demek? yazarken düÅ?ünmüÅ? müydün acaba bu cümleyi?)
bi de ayrıca,
-doÄ?al komiklik ( normalde tipi mi komik? yoksa oyunda mı çok doÄ?al oynuyor ve bu Å?ekilde oynamasına raÄ?men komik mi oluyor? yüce armaÄ?an erkek komik dersek eleÅ?tiri yazısında olmaz diye mi o Å?ekilde yazdın?)
-oyunculuÄ?unda düÅ?üÅ? olması
gibi Å?eyleri açıklarsan sevinirim.
Bi de bu yazı oyuna gidip izleyenler için yazılmıÅ? gibi(kimin için ne için yazıldıÄ?ına yazıyı yazmadan önce karar verirsen daha iyi olabilir). zira alttan vur esprisini ben ne biliim.
- 16.04.2009
bu nasil yorum yav... bir tiyatro yazisini niye boyle yorumlar ki insan... bu ne kin, bu ne nefret? kan davalisi misin adamin arkadasim? yaziyi ben de begenmedim genel olarak ama oyle sacma seyleri elestirmissin ki buna okuz altinda buzagi aramak denir. mesela:
- " "Zira Dario Fo oynanması kolay oyunlar yazmaz." (Dario Fo'nun oyun yazmasındaki amaç yazdıÄ?ı oyunun sahnelenmesi deÄ?ilse nedir? Kolay oynanabilecek oyun yazmayı niye istemesin?" kardesim adam diyor mu sahnelenmesini istemiyor ya da kolay oynanabilecek oyun istemiyor diye. sen bunlari anladiysan bu cumleden art niyetlisin
- " "Fo, ‘yabancılaÅ?tırma’ konusunda Brecht’ten bile iyidir." (ne yazacaÄ?ımı bilemedim. bu cümleyle ne demek istedin? brecht'in yabancılaÅ?tırmasıyla ilgisi ne dario fo'nun )" adam karsilastirma yapmis yahu... brecht yabancilastirma konusunda cok basarilidir, adam fo daha iyi demis. katilmiyorum ama bu kadar da anlasilmayacak bir sey mi bu?
art niyetsiz - 16.04.2009
Yazması için kafasına silah dayamamıÅ?lar ki.. doÄ?ru düzgün yazamıyorsa, eleÅ?tiremiyorsa yazmasın, eleÅ?tirmesin bence.
"Dario Fo oynanması kolay oyunlar yazmaz "demek yazıyı yazan arkadaÅ?ın Dario Fo'yla uzaktan yakından ilgisi olmadıÄ?ını gösteriyor.
Brecht'in yabancılaÅ?tırması bence de daha iyi demek ne demek? (10 üzerinden kaç Brecht'in ki? Ya da cetvelle ölçelim istersen yabancılaÅ?tırmalarını. Dario Fo bence Brecht kadar yabancılaÅ?tıramıyor, vs. "diyesi geliyor insanın. Bu nasıl bi karÅ?ılaÅ?tırma. Böyle saçma bi yorum olamaz, oluyorsa da saçmadır o yorum. Bunu ifade etmek kadar doÄ?al ne olabilir. Bu yüzden ne diye art niyetli olim )
YazdıÄ?ım yorum için böyle bi yorum yapman bence senin yorumunun art niyetli olduÄ?unu gösteriyor.
Sanırım yazıyı yazan arkadaÅ?ın amacı, olumlu veya olumsuz eleÅ?tiri yapmaktan çok çalıÅ?tıÄ?ı gazeteye reklam veren bi tiyatro topluluÄ?u hakkında biÅ?eyler yazmak gibi görünüyor. O yüzden de yazdıÄ?ı Å?eylerin bi eleÅ?tiri yazısı gibi olmasına gerek duymamıÅ?.
Diyeceksin ki bu bi eleÅ?tiri yazısı deÄ?il, arkadaÅ? gidip gördüÄ?ü bi oyundan bahsetmiÅ? insanların görmesini istemiÅ?.. E o zaman da Brecht Å?öyle Dario Fo böyle diye biÅ?eyler yazmasaymıÅ?.
- 16.04.2009
arkadaÅ?lar bende geldim oyuna çok beÄ?endim
güzel ankaramızda böyle oyunlar devamlı sergilenmelidir.
gelin ankarayı hep beraber bir kültür baÅ?kenti yapalım.
Hatta gölbaÅ?ına 2000 kiÅ?ilik bir tiyatro salonu kuralım açılıÅ?ında bu oyunu sergileyelim hemde Å?u kriz günlerinde ankaramıza hizmet etmeliyiz
2014te görüÅ?mek üzere
murat karayalçın - 17.04.2009
Odtülü deÄ?ilim ama sitenizdeki yazıları beÄ?endiÄ?im için okurum.DıÅ?ardan bakan biri olarak Å?unu sölemeliyim ki eleÅ?tiri yazan çoÄ?u arkadaÅ? hala Ã?SS belasının etkisinde kalmıÅ? olmalı ki sürekli birbirlerinin yazım yanlıÅ?larını ya da anlatım bozukluklarını düzeltiyor.EÅ?eÄ?in götüne su kaçırmayın derim.En aptalı (ki odtüde olduÄ?unuza göre düÅ?ük bir ihtimal) bile bu yazıda yazarın ne demek istediÄ?ini anlar!!!!!!
yıldız kıran - 21.04.2009
Her ne kadar, yazarın yazdıÄ?ı yazıyla deÄ?il de yapılan yorumlarla bu derece ilgili olmanız sizin de yazarın bi arkadaÅ?ı olduÄ?unuz izlenimi uyandırsa da bu konuyu fazla uzatmayacaÄ?ım sayın yıldız kıran. Bu gazetenin herhangi bir köÅ?esinde yazı yazıp sonra yapılan kötü yorumlara karÅ?ılık veren, yazılarının iyi bi yazı olduÄ?unu ısrarla, yılmadan savunma çabasında olan zavallı yazarlara (ve yazar yakınlarına) alıÅ?kın biri ve bir ODTÃ?'lü olarak ilk yorum yapan arkadaÅ? gibi yazıdan pek çok Å?eyi eksik ya da yanlıÅ? anladıÄ?ımı ifade etmeliyim. YaptıÄ?ınız yorumda geçen "EÅ?Å?eÄ?in götüne su kaçırmak" deyimini çekinmeden kullanan birinin ciddiye alınacak bir tarafı olmadıÄ?ını yine her ne kadar bilsemde yeterince boÅ? zamanım olduÄ?u için yaptıÄ?ınız yorum eleÅ?tirisine götüne su kaçan eÅ?Å?eklerin daha fazla eÅ?Å?ek olarak kalmasına katlanamayacaÄ?ımdan ve o deyimde kullandıÄ?ınız eÅ?Å?eklere olan sevgimden bir eleÅ?tiride ben eklemek istedim. Ayrıca "En aptalı (ki odtüde olduÄ?unuza göre düÅ?ük bir ihtimal) bile bu yazıda yazarın ne demek istediÄ?ini anlar" demiÅ?siniz. Benim anladıÄ?ım da gazetede bi yandan reklamı yapılan ve gazetenin çalıÅ?anlarının muhtemelen arkadaÅ?ı olan tiyatro insanlarına yazarın jest yapmak için tiyatroyla bir ilgisi alakası olmasa da buraya yazı yazmasıdır sayın yıldız kıran. (!!!!!!!)
cezzar - 21.04.2009
.jpg)
